Cumhuriyetin ’in Yeşil Mirası Ve Zeytin Üreticisinin Sessiz Çığlığı

CUMHURİYET’İN YEŞİL MİRASI VE ZEYTİN ÜRETİCİSİNİN SESSİZ ÇIĞLIĞI
Gelecek Topraktadır, İstikbal Zeytindedir; Ancak Üretici Kan Ağlıyor!
Bundan neredeyse bir asır evvel, savaşlardan yorgun, sermayesiz ve harap düşmüş bir Anadolu’yu devralan genç Cumhuriyet, bağımsızlığın sadece cephede değil, topraktan başlayacak bir üretim devrimiyle kazanılacağını biliyordu. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Millî ekonominin temeli tarımdır” sözü, alelade bir slogan değil; köylüyü milletin efendisi yapacak planlı bir kalkınma modelinin manifestosuydu.
Bu vizyonun en yeşil ve en stratejik adımlarından biri zeytin seferberliği oldu. 1937’de Atatürk’ün talimatıyla İzmir Bornova’da kurulan Zeytincilik İstasyonu ve 1939’da çıkarılan 3573 sayılı Zeytin Kanunu, zeytini bilimin ve devlet korumasının merkezine yerleştirdi. Bugün Marmaradan ,Egeye kadar uzanan bu coğrafya, Cumhuriyet’in planlı zeytin hamlesinin yaşayan en canlı kalbidir. Kutsal metinlerde üzerine yemin edilen ( Yemin olsun incire ve zeytine, Tin süresi ) , Nur Suresi’nde “mübarek ve bereketli” kılınan bu kadim ağaç; Marmara ve Ege için bir tarım ürünü olmanın ötesinde, dedelerimizden torunlarımıza aktarılan bir yaşam kültürüdür. Marmarabirlik gibi devasa üretici kooperatifleri de bu kültürün ve planlı kalkınmanın en somut anıtıdır.
BEREKET VAR, ALIN TERİNİN KARŞILIĞI YOK!
Ancak bugün geldiğimiz noktada, Cumhuriyet’in bu yeşil mirası ve toprağın asıl sahibi olan üretici derin bir çıkmazın içerisindedir.
Türkiye’nin ve Bölgemizin en önemli zeytin ve zeytinyağı üretim merkezlerinden Ayvalık ve Edremit Körfezi başta olmak üzere tüm Güney Marmara ve Ege’de zeytin üreticileri adeta isyan bayrağını açmış durumda: “Emek bizden, kazanç başkasına!”
Bir yanda zeytin ve zeytinyağı ile ilgili etkinlikler, şenlikler, hasat törenleri yapılıyor, diğer yanda üretici eylemleri var.Bu ne tezat böyle …
Bu yıl zeytinde “var yılı” yaşanması, üreticinin yüzünü güldürmek yerine endişelerini daha da artırdı. Bir yıl boyunca ağaçlarına gözü gibi bakan, mazot, gübre, ilaçlama, budama ve işçilik maliyetlerinin altında ezilen köylümüz hasat zamanı büyük bir hüsranla karşılaştı. Zeytin sanayicilerinin dane zeytin alım fiyatlarını önce 70 TL’ye, ardından 60 TL’ye kadar düşürmesi, üreticiyi tam anlamıyla ekonomik bir darboğaza sürükledi.

YARININ TÜRKİYESİ İÇİN ACİL EYLEM ÇAĞRISI
Bin yıl yaşayan zeytin ağacı, doğru bakıldığında her yıl yeniden doğan kesintisiz bir millî servettir. Petrol tükenir, sanayi trendleri değişir ama zeytin bu toprakların değişmez bereketidir. Ancak üretici toprağına küserse, yarının Türkiyesi’nde gıda güvenliğimiz de tehlikeye girer.
Çözüm; 1930’ların o planlı, koruyucu tarım politikasına ve bilimsel Cumhuriyet ruhuna yeniden sarılmaktır:
Stratejik Güvenlik Alanı: Bandırma, Erdek, Ayvalık ve tüm Güney Marmara ile Ege’deki zeytinlikler sadece birer tarım arazisi değil, koruma altındaki stratejik millî güvenlik alanı olarak görülmelidir.
Devlet Desteği ve Taban Fiyat: Üreticinin girdi maliyetlerini (mazot, gübre, ilaç) düşürecek acil destekler açıklanmalı; üreticiyi sanayicinin insafına bırakmayacak adil taban fiyat politikaları uygulanmalı. Türk zeytin ve zeytinyağı ihracatçılarının küresel pazarda rekabet edebilmesi için acilen nakit ve kur desteği yapılması gereklidir
Kooperatifleşme ve Akıllı Tarım: Marmarabirlik ,Tariş Zeytin ve Zeytinyağı gibi gözbebeğimiz olan yapılar daha da güçlendirilmeli; iklim krizi ve kuraklığa karşı üreticimiz yalnız bırakılmayarak modern ve akıllı tarım teknolojileriyle desteklenmelidir.
Atatürk’ün bizlere gösterdiği hedef net, toprağımızın bize fısıldadığı hakikat bellidir: Gelecek topraktadır, istikbal zeytindedir.
Bir asır önce dikilen fidanların gölgesinde bugün nasıl nefes alıyorsak, yarın çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras da yine bu ölmez ağaçlar ve toprağına sahip çıkan, alnının terinin karşılığını alan mutlu üreticilerimiz olacaktır. İlgili kurumların ve devletin acilen harekete geçmesi, zeytin üreticisinin çığlığına kulak vermesi tarihî bir sorumluluktur.

21.10.2026 Berkan Kozan