Uyandırılmış Toprak

Uyandırılmış Toprak

Mihail Şolohov (1905- 1984) UYANDIRILMIŞ TOPRAK, yazarın 26 yaşındayken yazdığı, “Ve Durgun Akardı Don” dan sonra en çok ses getiren ve birçok dilde yayınlanan romanıdır.

1930 yılında başlatılan SSCB’deki toprakları kolektifleştirme hareketi anlatılmaktadır. Kolhoz adı verilen kamusal çiftliklerin Parti görevlilerince oluşturulma çalışmaları ve bu süreçte Kazak Köylüleri ile toprak zengini olup da ellerinden topraklarıyla, besledikleri hayvanları alınıp kamulaştırılan Kulakların, bu çalışmalara gösterdikleri direnişi anlatır. Toplumsal dönüşümler ve bireylerin çatışması, ana temayı teşkil eder. Bireysel mülkiyet/ toplumsal mülkiyet dönüşümü, diğer bir söylemle, özel çıkarlar/genel çıkarlar çatışmasını konu edinen yazar, yaşanan olayları objektif bir dille okuyucusuna yansıtır.

Sovyet edebiyatının Nobel edebiyat ödülünü hak eden ikinci yazarıdır. İlk Nobel edebiyat ödülü, 1958 yılında Boris Pasternak’a verilmişse de, yazar, siyasi nedenlerle ödülü reddetmiştir.Nobel edebiyat ödülünü 1964 yılında Jean Paul Sartre da siyasi nedenlerden ötürü kabul etmemiştir. Doğruluk payı ne kadardır bilinmez ama Sartre’ın ödülü kabul etmemesinin nedeni olarak, çok öncesinden beri, ödülün Şolohov’a verilmesi gerektiğini savunduğu söylenmektedir. Ve Şolohov’un destansı bir dille, edebiyata katkılarından dolayı, ona hayranlığını ifade etmiştir.

Nihayet 1965 yılında ödül Şolohov’a verilmiştir. Şolohov’dan sonra da 1970 yılında Aleksandr Soljenitsin, Nobel ödülünü almış, sonuncu Sovyet, Nobel sahibi yazar unvanını kazanmıştır. Tarafsız ve gerçek tutumuyla, destansı anlatımıyla, natüralist tasvirleriyle, 16 yaşından beri yazılarını sürdüren Şolohov, aynı zamanda hem Lenin ödülünü, hem de Stalin ödülünü almıştır.

1905 Devrimi’nde doğmuş olan, çocukluğu 1914 Dünya Savaşı’nda geçmiş olan Şolohov’un 1917 Ekim Devrimi sonrası patlak veren “İç Savaş” yıllarında, 16 yaşındayken, 1921 yılında Devrimcilerin arasında savaşa katıldığını, Rus İç Savaşı boyunca Don Kazakları ’nın tutumunu kaleme aldığını okumaktayız.Anne tarafından kendisi de Kazak olan Şolohov, henüz 21 yaşındayken, en ünlü eserini, “Durgun Don” romanını yayınlamıştır. 1926 yılında yayımladığı ilk cildinden sonra, aradan geçen 14 yılın ardından diğer ciltlerini de yazıp, 1926’dan 1940’a kadar 4 cilt halinde eserini tamamlamıştır. Bu romanı birçok dile çevrilmiştir ve İngilizceye çevrilirken, Don nehrinin akışkanlığını ifade etmesi açısından. “Durgun Akardı Don” diye tercüme edilmiştir. Bu eseriyle Şolohov, 1941 yılı Stalin ödülünü kazanmıştır. Durgun Don kitabının ilk cildini yayınladıktan ve diğer ciltlere geçmeden önce, araya şu kitaplarını sıkıştırmıştır ki her biri birbirinden kıymetli eserlerdir: 1926 yılında “Don Hikâyeleri” 16 tane çok etkileyici öykülerden oluşmaktadır. “ Yarınların Tohumu” – “Uyandırılmış Toprak” olarak dilimize çevrilmiştir-, 1932 yılında yazmış. Grup çalışmasında okuduğumuz bu çarpıcı eseriyle, 1954 yılı Lenin ödülünü almıştır.“Vatan İçin Dövüştüler” 1959 yılında ki bu eseri de İkinci Dünya Savaşı’nda Almanlara karşı Bolşeviklerin Volga nehri kıyılarında verdikleri ölüm kalım mücadelesini anlatır.

“Uyandırılmış Toprak” romanının devamı olan “Don Kıyısında Hasat”, 1960 yılında, yani aradan geçen 28 yıl sonra yazılmış bir eserdir.Bunların dışında yazmış olduğu 3 kitabı daha bulunmaktadır; “Mavi Bozkır”, “ Alyoşka’nın Yüreği” ve kısa öykülerden oluşan ve filimi de çekilmiş olan “ İnsanın Kaderi”Bütün bu eserlerinin yanında Şolohov’un siyasi kimliğinden bahsetmezsek, kendisine haksızlık etmiş oluruz: 1932 yılında SSCB Komünist Partisi’ne üye olmuş, 1939 yılında SSCB Bilimler Akademisi’ne üye seçilmiş ve aynı yıl içinde “Seçkin Sovyet” unvanını hak etmiştir. 2. Dünya Savaşı esnasında Pravda ( Gerçek ) Gazetesi’nde yazmıştır.1959 yılında Sovyet Başkanı Nikita Kruşçev’e Avrupa ve ABD gezileri sırasında eşlik etmiş.1961 yılında SSCB Komünist Parti Merkez Komitesi’ne seçildi ve iki kez “Kahramanlık Madalyası” almıştır.Sovyet Yazarlar Birliği yardımcı başkanlığı yapmıştır.

03. 12. 2025, Sedat Pamuk, İzmir4.