Bandırma’nın Belleğinde Bir Yapı: Bandırma Ortaokulu ve Orduevi

1950’li yılların Bandırma’sı, hem denizin hem emeğin hem de tarihin iç içe geçtiği bir dönemdi. Tatlısu ve Tanaşa mevkilerinden kum çeken çektirmelerin sesi, sabahın erken saatlerinde Dalyan’dan duyulurdu. Kum iskelesinde çalışan işçilerin, denizle yoğrulmuş elleriyle şekillendirdiği o sahil, Bandırma’nın üretken ruhunu yansıtırdı.

Bu dönemin en dikkat çekici yapılarından biri, hiç kuşkusuz Bandırma Ortaokulu binasıydı. Bugün hâlâ ayakta duran bu yapı, kentin tarihine tanıklık eden bir simge olarak hafızalarda yerini koruyor. Aslen İsteryanos adında bir Rum zahire tüccarının evi olan bina, 1850 yılından önce inşa edilmişti. Üç katlı kagir yapısı, beyaz mermer sütunları ve denize uzanan sundurmasıyla karşı kıyılardan bile görülebilen bir zarafete sahipti. Fırtınalı günlerde dalgaların mermer merdivenleri dövmesi, Bandırma’nın doğayla iç içe yaşayan karakterini anlatır gibiydi.

I. Dünya Savaşı yıllarında, Osmanlı İmparatorluğu’nun Almanya ile aynı cephede yer aldığı dönemde, bu beyaz bina 5. Ordunun karargâh binası olarak kullanıldı. 1921’de büyük bir yangın geçiren yapı, ayakta kalan temelleri üzerine yeniden inşa edildi. 1906’dan beri Bandırma’da faaliyet gösteren Osmanlı Bankası, 1921-1923 yılları arasında bu binada hizmet verdi.

Bandırma Belediyesi de bir dönem bu tarihi binada faaliyet gösterdi. Eski Ticaret Odası’nın yerindeki ahşap belediye binasının yanması üzerine, belediye 1923’te İsteryanos Konağı’na taşındı ve 10 yıl boyunca burada hizmet verdi. 1933’te belediyenin başka bir yere taşınmasıyla bina, “Özel Orta Mektep” olarak eğitim hayatına kazandırıldı. Müdür İsmail Gökmen yönetiminde 1936’ya kadar eğitim veren okul, 1936-1937 öğretim yılında Maarif Vekâleti’ne bağlanarak resmî hale getirildi.

1937’de Mahalli Kültür Kurumu’nun öncülüğünde kuzey cephesine (Orduevi yönüne) derslikler eklendi. 1956’da ise Maarif Vekâleti tarafından güney cephesine altı dershane ve üç oda ilave edilerek bina bugünkü görünümüne kavuştu.

Bandırma Ortaokulu, sonraki yıllarda hem lise hem ortaokul olarak kullanıldı. Lisenin 1963’te yeni binasına taşınmasıyla, 1965-1966 öğretim yılından itibaren bağımsız ortaokul olarak eğitim vermeye başladı.

Yanında yer alan Orduevi binası ise 1933 yılında 127. Piyade Alayı tarafından yaptırılmıştı. Uzun yıllar subay ve ailelerinin sosyal yaşamında önemli bir yer tutan bu yapı, zamanla yıkılarak yerinde bir park düzenlemesi yapıldı.

Bugün Bandırma Ortaokulu’nun taş duvarlarına, merdivenlerine ve pencerelerine bakıldığında, sadece bir okul değil; Bandırma’nın tarihini, dönüşümünü ve belleğini görmek mümkündür. Her bir taşı, bu kentin denizle, emekle ve eğitimle yoğrulmuş geçmişinden izler taşır.

9-02-2026- Sebahattin Pıravadılı