Komünist Çin, Kapitalist ABD’nin Ekonomik Hegamonyasına Nasıl Son Verdi?

Mehmet Leventoğlu

“Kedinin siyah ya da beyaz olması önemli değildir; önemli olan fare yakalamasıdır.”

Deng Xiaoping

Çin’de kurucu komünist lider Mao Zedong’un uzun yıllar direndiği katı ortodox toplumsal ekonomi politikaları bildiğimiz gibi başarısız oldu. Milyonlarca insanın açlıktan öldüğü haberi yalanlanamadı. MAO’nun ölümünden (1976) sonra ise Çin’de yeni ekonomik politikaları başlatan yol arkadaşı Deng Xiaoping oldu ve adeta mucize yarattı.

Sovyetlerin ilk yıllarında da Lenin NEP adını verdiği yeni ekonomi politikalarını uygulamaya geçmek istemişti ancak bu şansı bulamadı öldü ve NEP rafa kaldırıldı. Sovyetlerin yapamadığını ÇİN yaptı.

Deng Xiaoping, 1978 yılında Çin Komünist Partisi’nin 11. Merkez Komitesi 3. Genel Kurulu’ndan sonra fiilen ülkenin en etkili lideri haline geldi ve “Reform ve Dışa Açılma” adını verdiği yeni Sosyalizm (Gaige Kaifang) politikasını hızla başlattı.

Bu reformların birincisi Tarımda kurucu başkan MAO’nun ısrarla ve inatla uyguladığı kolektif üretim sistemine yön veren katı doğmalardan sıyrılıp büyük ölçüde kaldırıldı, Komünist Parti nın sıkı denetimi altında kontrollü küçük aile işletmeciliğine geçildi.

Yabancı teknoloji ithal eden hatta küçük paylı ortakliklara izin veren özel girişimlere ve küçük işletmelere izin verildi.Yabancı yatırımlar teşvik edildi.

Shenzhen başta olmak üzere pilot uygulama için izin verilen Özel Ekonomik Bölgeler müthiş bir başarı ve sinerji üretince sayısı arttırıldı.. Devlet planlaması tamamen kaldırılmadan, piyasa ekonomisinin birçok unsuru sisteme dahil edildi. Bu model daha sonra “Çin’e özgü sosyalizm” olarak tanımlandı. Bu ekonomi politika Deng’in ölümü sonrası göreve getirilen JİNOİNG le devam ediyor . Tüm eğitim ve öğretim ve sağlık sisteminin bedava olduğunu ve her bireyin eşit haklarla eğitim gördüğünü hatırlatalım . Çin ekonomisi 1980’lerden itibaren çok hızlı büyümeye başladı ve ülke birkaç on yıl içinde dünyanın en büyük ekonomilerinden biri haline geldi. Şimdi uzatmadan sayın Adnan Tuksal arkadaşımızın medya grubumuzda paylaştığı aşağıda ki ilginç makalede Çin’in bugün geldiği inanılmaz yükselişi netleştiren makaleyi birlikte okuyalım.

KOMÜNİST ÇİN’DE NE OLDU?

MAKALE : PROF. YANG FAN

1. Çin, GPS’i terk etti. BeiDou navigasyon sistemi artık santimetre düzeyinde hassasiyet sunuyor ve dünya çapında 100 milyondan fazla kullanıcısı var. Orta Doğulu petrol magnatları bile GPS’i terk edip BeiDou’ya geçiyor. İnanabiliyor musunuz? Amerika’nın dünyayı gören gözü kör oldu.
2. Çin, Boeing’i terk etti. C919, şimdiden 1.200’ün üzerinde sipariş aldı ve tek bir yılda Boeing’in değerinden 80 milyar dolar sildi. Eskiden “yapmaktansa satın almak daha iyidir” denirdi, ancak durum tersine döndü — artık Çin uçaklarını satın almak daha akıllıca bir seçim gibi görünüyor. Boeing tamamen hazırlıksız yakalandı
3. Çin, Amerikan çiplerini terk etti. Yangtze Memory’nin katı hal sürücüleri, uluslararası fiyatları yarı yarıya düşürdü. Kirin çiplerinin geri dönüşünün ardından Qualcomm paniğe kapıldı ve fiyatları bir gecede %30 düşürdü. Bir zamanlar Çin’i boğmak için kullandıkları şey, Çin’in kendi ölümcül silahı haline geldi.
4. Çin, Windows’u terk etti. UnionTech UOS, ulusal bakanlıklar ve büyük bankaların tamamen geçiş yapmasıyla 5 milyon kurulum sayısını aştı. Microsoft’un CEO’su uykusuz geceler geçiriyor, ancak bu konuda yapabilecekleri hiçbir şey yok.
5. Çin, Batı tıbbi ekipmanlarını terk etti. Shanghai United Imaging’in CT tarayıcıları artık ABD ve Avrupa’daki kliniklere giriyor. Almanya’nın Siemens şirketi, benzer modellerin fiyatlarını %40 oranında düşürmek zorunda kaldı. Çin tıbbi teknolojisi, Batı topraklarına bayrağını sağlam bir şekilde dikti.
6. Çin, yabancı yakıtlı motorları terk etti. BYD’nin bıçak tipi pilleri, Toyota yöneticilerini arabaları yerinde parçalayıp incelemek zorunda bıraktı. Tesla, sadece üç ayda 1,2 trilyon dolarlık piyasa değeri kaybetti. Benzinli arabaların devri sona eriyor — ve yeni enerji dünyasında kuralları Çin belirliyor.
7. Çin, Oracle veritabanlarını terk etti. Ant Group’un OceanBase’i dünya performans rekorlarını alt üst etti. Banka işlem sistemleri artık Amerikan baskısına boyun eğmek zorunda değil. İşte gerçek teknolojik egemenlik budur.
8. Çin, Batı endüstriyel yazılımlarını terk etti. Zhongwang CAD, Fransa’nın Dassault şirketini fiyat indirimleriyle merhamet dilemeye zorladı. Sany Heavy Industry, dünyanın en büyük tünel delme makinesini tasarlamak için yerli yazılım kullandı. Çin, Batı’nın endüstriyel yazılım üzerindeki tekelinde devasa bir delik açtı.
9. Çin, dolar ile ödemeyi terk etti. RMB sınır ötesi ödeme sistemi artık 180 ülke ve bölgeyi kapsıyor. Suudi Arabistan artık petrolünü RMB cinsinden satıyor. Amerikan hegemonyasındaki ilk büyük çatlak Çin tarafından açıldı.
10. Çin, Batı’nın genetiği değiştirilmiş tohumlarını terk etti. Yuan Longping’in ekibi, mu başına 1.000 jin’den fazla verim veren tuza dayanıklı pirinç geliştirdi. Çin’in kaseleri artık Çin tahılıyla doluyor. Monsanto’nun tohum patentleri etkisini yitirdi ve Çin gıda güvenliğinin tam kontrolünü ele geçirdi.
11. Çin, Amerikan sosyal medyasını terk etti. Xiaohongshu (RedNote), 30 milyon Amerikalı kullanıcıyı kendine çekti. Zuckerberg, günlük aktif kullanıcı sayısının dibe vururken Çin sosyal medya uygulamalarının okyanusun ötesinde patlama yaşamasını çaresizce izliyor.
12. Son olarak, Çin Batı askeri teçhizatını terk etti. Fujian uçak gemisinin elektromanyetik fırlatma sistemi, Amerika’nın Ford sınıfını geride bırakıyor ve DF füzeleri, uçak gemilerini mesafelerini korumaya zorluyor. ABD askeri-sanayi kompleksi, gece boyunca acil toplantılar düzenledi.

Bu sadece teknolojik bir ilerleme değil. Bunlar, Batı hegemonyasının çöküşünü haber veren on iki çan vuruşu.

Makale Profesör Yang Fan, Çin Siyaset Bilimi ve Hukuk Üniversitesi’nde ekonomi profesörü ve doktora danışmanıdır. İşletme Fakültesi Akademik Komitesi Başkanı olarak görev yapmaktadır ve Pekin Üniversitesi Çin Ekonomi Araştırma Merkezi’nde misafir araştırmacı olarak bulunmuştur. Ayrıca, Ulusal Savunma Üniversitesi Ekonomi Araştırma Derneği’nin İcra Direktörüdür.

26-07-2026/ BG EKONOMİ SERVİSİ